Oruç Tutmak Kas, Kemik ve Eklem Sağlığını Nasıl Etkiler?
Ramazan ayı geldiğinde ya da aralıklı oruç (intermittent fasting) gündeme geldiğinde, sağlıkla ilgili en büyük endişelerden biri kas kütlesinin korunması ve eklemlerin bu süreçten nasıl etkilendiğidir. Birçok kişi “Oruç tutarken kaslarım erir mi?” sorusunu soruyor.
Bilimsel perspektiften baktığımızda, durumun sanılanın aksine vücut için oldukça onarıcı bir süreç olduğunu görüyoruz. İşte orucun kas, kemik ve eklem sağlığı üzerindeki etkileri:
1. Kas Kaybı Miti: Kaslar Erir mi?
Oruç hakkında en yaygın yanlış inanışlardan biri kas kaybıdır. Ancak modern tıp ve yapılan araştırmalar bunun tam tersini işaret ediyor. Oruç süresince vücut, enerji ihtiyacını karşılamak için proteinlerden (kaslardan) önce depo yağlara yönelir.
- Büyüme Hormonu Artışı: Açlık süresi uzadığında vücut, kas dokusunu korumak ve hücre onarımını başlatmak için büyüme hormonu (HGH) salgısını artırır.
- Yağ Yakımı: Oruç, kasları eritmek yerine yağ yakımını (lipoliz) tetikleyerek vücut kompozisyonunun iyileşmesine yardımcı olur.
2. Eklemlerin En Büyük Düşmanı: Fazla Kilo
Diz, kalça ve bel ağrılarının temelinde genellikle eklemlere binen aşırı yük yatar. Her bir kilo, diz eklemi üzerinde 4 katı kadar bir baskı oluşturur.
- Diz Kireçlenmesi (Osteoartrit): Kilo kontrolü sağlandığında eklemlerin üzerindeki mekanik yük azalır. Oruç süreci, kontrollü bir kalori kısıtlaması sunduğu için eklem ağrılarının hafiflemesinde ve kireçlenmenin yavaşlamasında etkin bir rol oynar.
3. İltihaplanma; Enflamasyon ile Savaş
Modern araştırmalar, açlığın vücuttaki kronik enflamasyonu azalttığını kanıtlamaktadır.
- Romatoid Artrit ve Eklem Şişlikleri: İltihaplı eklem hastalıklarında, vücudun sindirimle uğraşmadığı “dinlenme” dönemlerinde bağışıklık sistemi regüle olur. Bu da eklemlerdeki şişlik, ağrı ve sertliğin azalmasına katkı sağlar.
- Kıkırdak Koruması: Yağ dokusunun azalmasıyla birlikte vücutta salgılanan ve kıkırdağa zarar veren iltihap hücreleri (sitokinler) de azalır.
4. İnsülin Direnci ve Eklem Sağlığı Arasındaki Bağ
Kan şekeri düzensizliği ve yüksek insülin direnci, tendonların ve eklem bağlarının kalitesini bozar. Oruç sayesinde kan şekeri stabilize edildiğinde; ayak, bilek ve dizlerdeki kronik problemlerin iyileşme hızı artar.
Sağlıklı Bir Süreç İçin İpuçları
Orucun bu olumlu etkilerinden tam kapasite yararlanmak için şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Yeterli Protein Alımı: İftar ve sahur arasında kas dokusunu desteklemek için yeterli miktarda protein tüketilmelidir.
- Hidrasyon: Kemik ve kıkırdak dokusunun esnekliğini koruması için su tüketimi ihmal edilmemelidir.
- Hafif Egzersiz: İftardan sonra yapılacak kısa yürüyüşler eklem hareketliliğini destekler.
Oruç tutmak doğru bir beslenme planıyla birleştiğinde kaslarınızı zayıflatmaz, aksine vücudunuzu toksinlerden arındırarak daha güçlü bir iskelet sistemine kavuşmanıza yardımcı olur.
NOT: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır. Ciddi bir eklem rahatsızlığınız veya kronik bir hastalığınız varsa, oruç süreciyle ilgili mutlaka doktorunuza danışınız.
