Siyatik Nedir?

Vücuttaki en uzun ve en kalın sinir siyatik sinirdir. Vücutta sağ ve sol siyatik sinir olmak üzere 2 adet siyatik sinir bulunmaktadır. Tıp terminolojisindeki siyatik sinirin adı nervus ischiadicus olarak bilinir. Siyatik sinir, bel bölgesinde bulunan lomber ve sakral omurgada beş (L4, L5, S1, S2 ve S3) sinir kökünün birleşmesi ile meydana gelmektedir.

Sonrasında piriformis kasının altından ve kalçada leğen kemiğinin içindeki delikli bölgeden geçerek bacağın arka bölgesine doğru uzanır. Sonrasında da aşağı doğru ilerleyerek dizin hemen altında sonlanmaktadır.

Diz eklemi bölgesinde siyatik sinir dallara ayrılır ve ayağa kadar ulaşır. Bu sinirler bulundukları bölgelerin motor ve duyu fonksiyonlarını yerine getirmektedir.

Siyatik, siyatik sinirin geçtiği alan boyunca herhangi bir yerde tahriş ve / veya sıkışmasından kaynaklanan ağrıyı, tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Siyatik sinirin bel bölgesinde bulunan köklerinin çeşitli nedenlerle sıkışması ya da gerilmesi sonucu kalçaya doğru yayılan bel ağrısı, siyatik sinir boyunca kasıktan bacağın arka kısmına ve buradan da ayağa kadar yayılan ağrı oluşur.

Şiddetli siyatik olgularında bacakta ve ayakta güç kaybı oluşabilir. Ayrıca diz ve bilek refleksleri de azalabilir.

Siyatik Belirtileri Nelerdir?

Siyatik belirtileri genellikle büyük siyatik sinirin geçtiği bölgeler boyunca hissedilir. Siyatik genellikle aşağıdaki özelliklerden biri veya daha fazlası ile karakterizedir.

  • Ağrı: Siyatik ağrısı tipik olarak belde veya kalçada başlayan, uyluk, bacak ve ayakların önünde veya arkasında yayılan bir ağrı hissedilir. Ağrı hareket ile daha da şiddetlenir ve siyatik sinirin geçtiği bölgelerde his ve güç kaybına neden olabilir. Ayrıca oluşan ağrının şiddeti hastanın hareketlerini kısıtlayabilir.
  • Uyuşma: Siyatik ağrıya, bacağın arkasında uyuşma eşlik edebilir. Bazen karıncalanma ve / veya güçsüzlük de olabilir. Ayrıca ayakların ve ayak parmaklarının alt tarafında ağrı, uyuşma ve karıncalanma görülebilir.
  • Tek taraflı semptomlar: Siyatik tipik olarak bir bacağı etkiler. Durum genellikle etkilenen bacakta ağırlık hissi ile sonuçlanır. Nadiren, her iki bacak birlikte etkilenebilir.
  • Duruşa bağlı semptomlar: Siyatik belirtileri otururken, ayağa kalkmayla, öne ve arkaya doğru eğilmeyle, uzanmayla ve / veya öksürmeyle daha da kötüleşebilir. Yürüme esnasında hasta dik duramaz ve bir yana doğru eğilir veya ayak sürükleme problemi oluşabilir.
  • Mesane ve bağırsakların kontrol edilememesi siyatik belirtileri arasında görülebilir. Böyle durumlar acil müdahale gerektirir. Yine hastalığın uzun süre tedavi edilmemesi durumunda ağrılı bacakta bulunan kaslarda incelme ve kısalma da görülebilir.

Siyatik Nedenleri Nelerdir?

Siyatik, altta yatan bir tıbbi durumun belirtisidir. Siyatiğin olası nedenlerini anlamak, tedavide sadece semptomları maskelemek yerine asıl probleme odaklanmaya yardımcı olabilir. Siyatik sinir yaralanmasının mekanizması ya doğrudan sinir sıkışması, iltihaplanma, vücudun anormal bir bağışıklık sistemi tepkisi ya da tüm bu faktörlerin bir kombinasyonudur.

Siyatiğin Yaygın Nedenleri Şunlardır:

  • Bel fıtığı: Araştırmalar, siyatik vakalarının çoğunun bel fıtığından kaynaklandığını düşündürmektedir. Bel fıtığı tipik olarak siyatik siniri oluşturan bir veya daha fazla spinal sinir kökünü (L4-S3) sıkıştırır. Bel fıtığı iki şekilde siyatiğe neden olabilir.
  1. Doğrudan sıkıştırma: Siyatik sinirin doğrudan sıkıştırılması, diskin yumuşak iç materyali herniasyon yaptığında ve sinirin üzerinde baskı oluşturduğunda ortaya çıkabilir.
  2. Kimyasal nedenler: Disk içindeki yapının kimyasal yapısı siyatik sinir üzerinde tahriş edici özelliktedir. Bu kimyasallar siyatik sinirin etrafında iltihaplanma ve tahrişe neden olabilir.
  • Dejenerasyon: Bel bölgesinde bulunan omurgadaki dokuların dejenerasyonu siyatik siniri sıkıştırabilir veya tahriş edebilir.
  • Lomber spinal stenoz: Spinal stenoz, spinal kanalın daralmasıdır ve yaşlılarda yaygın olarak görülür ve siyatik oluşumuna neden olabilir.
  • Spondilolistezis: Küçük bir stres kırığı bir omur gövdesinin diğer omur gövdesi üzerinde ileri kaymasına neden olabilir. Böyle bir durumda spondilolistezis ortaya çıkar. Örneğin, L5 omurları S1 omurları üzerinde öne doğru kayabilir. Siyatik, disk boşluğunun çökmesi, kırılması ve omur gövdesinin öne kaymasından sonra sinir sıkışması nedeniyle görülebilir.

Siyatik Tanısı Nasıl Konulur?

Siyatikte ağrının sebebi bulunması, etkili bir tedavi planı ve siyatik ağrısının tedavisi için gereklidir. Siyatikten şüphelenildiğinde, tıbbi öykü alınmalı ve fizik muayene yapılmalıdır. Bazı durumlarda tıbbi görüntüleme testleri ve tanısal sinir blokları gerekebilir.

Fizik muayene yapmanın ve tıbbi geçmişin gözden geçirilmesinin amacı hastanın bacağındaki ağrı modelini belirlemektir. Siyatik ağrısı tipik olarak siyatik sinir tarafından sağlanan dermatom adı verilen alanları takip eder. Ağrı, klasik dermatom alanların dışında derin dokuları da içerebilir.

Siyatik Hastasının Fizik Muayenesi Sırasında Kontrol Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

  • Bel, kalça, uyluk ve bacakta lokal ağrı
  • Siniri uzatan bacak hareketlerine yanıt (bacağını düzleştirme)
  • Ayak parmaklarına veya baldır bölgesine hafifçe basmak gibi belirli uyaranlara cevap
  • Ayrıca siyatik sinir ağrısını kontrol etmek için bazı klinik testler yapabilir (düz bacak kaldırma testi gibi).

Bu testler sadece siyatik sinirin disk fıtığı gibi kökeni boyunca herhangi bir noktada mekanik olarak sıkıştırıldığında pozitif olabilir. Siyatik sinirin kimyasal tahrişi gibi diğer siyatik nedenleri bu testlerde ağrıya neden olmayabilir.

Tedavide Bilinmesi Gerekenler

  • Ağrı ve diğer semptomların başlangıcı
  • Ağrının türü, doğası ve süresi
  • Sırt veya kalça bölgesinde travma veya yaralanma
  • Pelvik bölgede kas spazmlarının veya kramplarının oluşumu
  • Bacakta azalan güç

Siyatikten şüpheleniliyorsa, bazı tıbbi görüntüleme testleri istenebilir. Bu testler siyatik nedenini doğrulamak için kullanılır. Tıbbi görüntüleme veya diagnostik enjeksiyonlar ayrıca ameliyatları veya diğer invaziv tedavileri planlamaya yardımcı olur.

İstenen Tıbbi Görüntüleme Testleri

Siyatik nedeninin teşhisinde kullanılan tıbbi görüntüleme testleri şunları içerir:

Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Bir MR taraması, siyatik sinir etrafındaki yumuşak dokuları ve faset eklem kapsüllerini görselleştirmesini sağlar. MR taramalarında tümörler, faset eklem iltihabı ve sinir köklerini etkileyen disk fıtıkları da görülebilir.

Röntgen: Omurganızın röntgeni, bir sinire baskı yapan aşırı kemik büyümesini (kemik mahmuzunu) ortaya çıkarabilir.

BT tarama: Omurganın görüntülenmesi için bir BT kullanıldığında, X-ışınları alınmadan önce omurilik kanalına kontrast boya enjekte edilir. BT miyelogram adı verilen bir prosedür. Boya daha sonra taramada beyaz görünen omuriliğiniz ve omurilik sinirleriniz etrafında dolaşır.

Elektromiyografi (EMG): Bu test sinirlerin ürettiği elektriksel uyarıları ve kaslarınızın yanıtlarını ölçer. Bu test, fıtıklaşmış disklerin veya spinal kanalınızın daralmasının (spinal stenoz) neden olduğu sinir sıkışmasını doğrulayabilir.

Sinir Bloğu Enjeksiyonları Nedir?

Sinir bloğu enjeksiyonları siyatik sinir ağrısının teşhisinde doğru ve etkili bir yöntem olarak kabul edilir. Sinir tarafından iletilen ağrıyı ortadan kaldırmak için siyatik sinir kökleri etrafına anestezik bir çözelti enjekte edilir.

Enjeksiyon floroskopi (canlı röntgen), ultrason veya bilgisayarlı tomografi (BT) rehberliğinde gerçekleştirilir. Bu teknikler doktorun iğneyi ilacın depolanması gereken doğru yere yönlendirmesini sağlar. Ağrı kesici etki görülürse siyatik doğrulanabilir.

Herhangi bir enjeksiyon tekniğinde olduğu gibi, tanı sinir bloğu enjeksiyonlarında da küçük bir kanama, sinir hasarı ve omurilik dokusu hasarı riski olabilir.

Siyatik nedeni teşhis edildikten sonra, spesifik durum için yapılandırılmış bir tedavi yaklaşımı formüle edilir. Siyatik tedavisinde hem cerrahi olmayan hem de cerrahi tedaviler kullanılır.

Siyatik Tedavisi Nasıldır?

Semptomların ilerlemesini önlemek için siyatiğin mümkün olduğunca erken tedavi edilmesi tavsiye edilir. Siyatik tedavisi hem cerrahi olmayan hem de cerrahi yöntemleri içerebilir. Tipik olarak, ilk önce cerrahi olmayan yöntemler ile tedavi planlanır.

Siyatik Tedavisi İçin Cerrahi Olmayan Yöntemleri Nelerdir?

Siyatiğin ilk basamak tedavileri tipik olarak fizik tedavi, ilaçlar, terapötik enjeksiyonlar ve alternatif terapilerin bir kombinasyonunu içerir. Akut siyatik genellikle 4 ila 6 hafta cerrahi olmayan tedavi ile iyileşir. Kronik siyatik ise 8 haftadan uzun süren ağrı için tedavi süresi daha uzun sürebilir ve altta yatan nedene bağlı olabilir.

  • Siyatik Tedavisi için Fizik Tedavi Yöntemi

Fizik tedavi, güçlendirme, germe ve aerobik egzersizlerin bir kombinasyonunu içermektedir. Hasta mümkün olduğunca aktif olmalıdır. Uzun süre fiziksel hareketsizlik veya yatak istirahatinden kaçınmak önemlidir. Siyatik tedavisinde bazı egzersizler altta yatan nedene özgü olabilir.

Fizik tedavi uzmanları ve fizyoterapistler siyatik ağrısını egzersiz ve fizik tedavi yoluyla hafifletmek için etkili bir tedavi için yardımcı olabilir.

  • Siyatik Tedavisi İçin İlaçlar

Siyatik ağrısını hafifletmek için çeşitli ilaçlar kullanılabilir. Bu ilaçlar genellikle ağrıyı hafifletmek ve hastanın fizik tedaviye katılmasını sağlamak için verilir. Siyatik ağrısı için reçete edilebilecek ilaç türleri şunları içerir:

  • Antiinflamatuar ilaçlar
  • Kas gevşeticiler
  • Narkotikler
  • Trisiklik antidepresanlar
  • Antiepileptik ilaçlar
  • Manuel Terapi

Elle müdahale ile omurganın hizalanmasını düzenlemek amaçlanmaktadır. Bu teknik, disk fıtıklarında veya spinal stenoz gibi siyatik sinir ağrısına neden olabilecek altta yatan durumlarda uygulanabilir.

  • Kuru İğne Tedavisi

Kuru iğne tedavisi siyatiğin tedavisinde kullanılabilir.

  • Masaj terapisi

Derin doku masajı gibi bazı masaj terapisi yöntemleri, ağrının giderilmesine yardımcı olabilir. Masaj terapisinin faydaları şunları içerir:

  • Kan dolaşımını iyileştirmek, bu da vücutta daha iyi bir iyileşme yanıtı oluşturur.
  • Ağrıya katkıda bulunabilecek sıkı kasları gevşetebilir.
  • Doğal ağrı kesiciler olarak işlev gören vücuttaki hormonlar olan endorfinlerin salınmasını artırır.
  • Epidural steroid enjeksiyonları

Epidural steroid enjeksiyonlar, spinal stenoz, disk herniasyonu veya dejeneratif disk hastalığı gibi durumlardan kaynaklanan siyatik ağrıyı hafifletmeye yardımcı olabilir. Bu tedavinin birincil hedefleri şunları içerir:

  • Disk fıtığı veya dejenere diskin kimyasal ve mekanik bozulmasından kaynaklanan siyatik sinir çevresindeki enflamatuar yanıtı azaltır.
  • Vücuttaki enflamatuar hücrelerin üretimini azaltmak için bağışıklık sisteminin aktivitesini azaltır.
  • Epidural boşlukta enjekte edilen steroidler, sinir uçlarına ve diğer dokulara dağılır, ağrı ileten yapılar boyunca anti-enflamatuar etkiyi oluşur.

Siyatik Tedavisi İçin Cerrahi Yöntemleri Nelerdir?

Siyatik cerrahisi genellikle, cerrahi olmayan siyatik tedavilerinin birkaç yöntemi denendikten sonra bile bacak ağrısı ve / veya zayıflığı kalıcı veya ilerleyici olduğunda düşünülür. Bazı durumlarda, cerrahi ilk seçenek olarak düşünülebilir.

  • Ameliyatın ilk seçenek olarak kabul edildiği durumlar:
  • Cauda equina sendromu: Omuriliğin alt ucundaki sinir köklerinin sıkıştırıldığı, motor ve duyusal fonksiyonun kaybolduğu tıbbi müdahale gerektiren acil bir durumdur.
  • Tümörler, sıvı toplanması (kist veya apse) veya lomber omurgada oluşan şiddetli kırıklar.
  • Pelvik bölgede ilaca cevap vermeyen enfeksiyon.
  • Siyatik için mikrodiskektomi

Mikrodiskektomi, lomber disk herniasyonunun neden olduğu siyatik tedavisinde kullanılan yaygın bir cerrahi yaklaşımdır. Bu ameliyatta, sinir kökü altındaki disk materyalinin ve / veya sinir kökü üzerindeki kemiğin küçük bir kısmı çıkarılır.

Lomber Dekompresyon Ameliyatları Nelerdir?

Çeşitli sinir kökü sıkışması veya tahrişi kaynaklarını hafifletmek için bir dizi cerrahi yaklaşım mevcuttur, örneğin:

  • Laminektomi: Omurilik sinirlerine daha fazla yer sağlamak için laminin bir kısmı veya tamamı çıkarılır. En sık lomber spinal stenozun neden olduğu siyatik ağrısı için yapılır.
  • Foraminotomi: Nöral foramen, kemiklerin aşırı büyümesi giderilerek büyütülür ve bu açıklıktan omurgadan çıkarken sinir kökü için daha fazla alan sağlanır.
  • Fasetektomi: Dejenere faset eklemlerin neden olduğu sıkışmış sinirler üzerindeki kompresyonu hafifletmek için kullanılır. Faset eklemleri, sinir basıncını hafifletmek için tipik olarak kesilir veya çıkarılır.
5/5 (3 Reviews)