Bel Fıtığında Ameliyat Şart mı?
Bel fıtığı, omurlar arasında yer alan disklerin dışarı taşarak sinir köklerine baskı yapması sonucu ortaya çıkan yaygın bir omurga hastalığıdır. En sık bel ağrısı ile başlasa da zamanla bacaklara yayılan ağrı, uyuşma, karıncalanma ve kas gücünde azalma gibi şikâyetlere neden olabilir.
Hastalarımızın bize en sık sorduğu sorulardan biri şudur: “Bel fıtığında ameliyat şart mı?” Bu sorunun yanıtı çoğu hasta için nettir: Hayır, her bel fıtığı ameliyat gerektirmez.
Bel Fıtığı Nedir?
Bel fıtığı; omurlar arasında bulunan disk dokusunun yırtılması veya yer değiştirmesi sonucu, omurilikten çıkan sinirlerin baskı altında kalmasıdır. Bu baskı arttıkça ağrı ve nörolojik şikâyetler de artar.
Bel fıtığı gelişiminde en sık rol oynayan faktörler:
- Uzun süre yanlış duruş ve oturma alışkanlığı
- Ağır kaldırma ve ani ters hareketler
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Fazla kilo
- Yaşla birlikte disk yapısının zayıflaması
Bel Fıtığı Belirtileri Nelerdir?
Bel fıtığı belirtileri hastalığın seviyesine ve sinir basısının derecesine göre değişebilir. En sık karşılaştığımız şikâyetler:
- Bel bölgesinde ağrı
- Bacağa yayılan ağrı
- Uyuşma ve karıncalanma
- Kas gücünde azalma
- Reflekslerde zayıflama
- Uzun süre ayakta durmakta veya yürümekte zorlanma
İleri olgularda idrar ve dışkı kontrolü ile ilgili problemler görülebilir. Bu durumlar acil değerlendirme gerektirir.
Bel Fıtığı Tanısı Nasıl Konur?
Bel fıtığı tanısı, ayrıntılı muayene ve görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilerek konur.
MR (Manyetik Rezonans)
MR görüntüleme ile:
- Fıtığın yeri
- Sinire yaptığı baskının derecesi
- Hastalığın evresi net olarak saptanabilir.
Ancak altını özellikle çizmek isteriz:
MR bulguları tek başına ameliyat kararı için yeterli değildir.
Hastanın şikâyetleri ve nörolojik muayene bulguları mutlaka birlikte değerlendirilmelidir.
Bel Fıtığında Ameliyat Her Zaman Gerekir mi?
Hayır. Kliniğimizde başvuran bel fıtığı hastalarının büyük bir kısmı ameliyatsız tedavi yöntemleriyle belirgin rahatlama sağlamaktadır.
Tedavi planı; hastanın yaşı, şikâyet süresi, muayene bulguları ve MR sonucuna göre kişiye özel olarak oluşturulur.
Bel Fıtığında Ameliyatsız Tedavi Yöntemleri
Kliniğimizde bel fıtığı tedavisinde öncelikle cerrahi dışı yöntemler tercih edilir.
En sık uygulanan yaklaşımlar:
- Ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar
- İMS
- Fizik tedavi yöntemleri
- Kişiye özel egzersiz programları
- Gerekli durumlarda lokal enjeksiyonlar
Bu yöntemlerle hastaların önemli bir kısmı günlük yaşamına ağrısız şekilde geri dönebilmektedir.
Bel Fıtığında Ne Zaman Ameliyat Gerekir?
Bazı durumlarda cerrahi tedavi kaçınılmaz olabilir. Ameliyat kararı şu bulgular varlığında gündeme gelir:
1) İlerleyen kas gücü kaybı
Bacakta belirgin güçsüzlük, basmada zorlanma veya ayağın takılması.
2) Ayakta düşme / belirgin motor kayıp
Parmak ucunda ya da topukta yürüyememe.
3) İdrar veya dışkı kontrol problemleri
İdrar kaçırma, idrar yapamama veya dışkı kontrol kaybı.
4) Tedaviye rağmen geçmeyen şiddetli ağrı
İlaç, fizik tedavi ve diğer yöntemlere rağmen ağrı kontrol altına alınamıyorsa. Bu bulgular varlığında zaman kaybetmeden uzman değerlendirmesi önerilir.
Bel Fıtığı Olan Hastalar Günlük Hayatta Nelere Dikkat Etmeli?
Klinik olarak hastalarımıza şu önerilerde bulunuyoruz:
- Ağır yük kaldırmaktan kaçının.
- Belden eğilmek yerine dizlerden çömelin.
- Uzun süre aynı pozisyonda oturmayın.
- Uygun yatak ve doğru uyku pozisyonu tercih edin.
- Fazla kilonuz varsa kilo kontrolü sağlayın.
- Doktorunuzun önerdiği egzersizleri düzenli uygulayın.
Bel Fıtığı ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Bel fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Bazı hastalarda şikâyetler azalabilir; ancak kalıcı sinir basısı riski açısından mutlaka hekim kontrolü önerilir.
MR’da fıtık varsa kesin ameliyat gerekir mi?
Hayır. MR bulguları tek başına ameliyat kararı için yeterli değildir.
Bel fıtığında fizik tedavi işe yarar mı?
Uygun hastada oldukça etkilidir ve çoğu zaman cerrahiyi geciktirir veya gereksiz hale getirir.
Bel fıtığında ameliyat her zaman şart değildir. Çoğu hasta ameliyatsız yöntemlerle iyileşebilir. Ancak güç kaybı, idrar-dışkı problemleri veya hızla kötüleşen nörolojik bulgular varlığında cerrahi tedavi geciktirilmemelidir. Kliniğimizde her hastamız için en uygun ve en güvenli tedavi planını kişiye özel olarak belirliyoruz.
